Prawo

Przesłanki istnienia małżeństwa zawieranego w formie cywilnej:

1. różność płci
2. jednoczesna obecność (na wsi czasami zjawiali się oddzielnie, jak mieli akurat wolną chwilę)
3. zgodne oświadczenia nupturientów, złożone osobiście
przez pełnomocnika tylko wtedy, gdy:
a. ważne powody
b. zezwolenie sądu
c. pełnomocnictwo na piśmie z podpisem urzędowo poświadczonym i wymieniające osobę, z którą małżeństwo ma być zawarte. To samo przy formie wyznaniowej
4. udział czynnika oficjalnego – kierownik, konsul lub osoba wyznaczona do wykonywania funkcji konsula

Przy wyznaniowym dodatkowo:
1. odrębne oświadczenie przed albo po w usc
2. akt małż. sporządza kierownik usc – termin zawity 5 dni (!przy vis maior- zawieszony)
Małżeństwo jest zawarte w chwili oświadczenia w obecności duchownego. Sporządzenie aktu dopełnia tego skutku konstytutywnego z mocą wsteczną (condictio iuris).

Przesłanki formalno-porządkowe:

Ich niezachowanie nie ma wpływu na samo zawarcie małżeństwa; odpowiedzialność służbowa i dyscyplinarna urzędnika

Przesłanki wspólne:
1. dokumenty (tożsamości, odpis skrócony aktu urodzenia, ewentualnie dowód ustania albo unieważnienia poprzedniego małżeństwa, zezwolenie na zawarcie małżeństwa)
sąd może zwolnić od tego obowiązku jeśli założenie dokumentów napotyka trudne do przezwyciężenia przeszkody
2. cudzoziemiec – dokument stwierdzający że może zawrzeć małżeństwo, chyba że sąd go zwolni ustalając dopuszczalność małżeństwa
3. pisemne zapewnienie że n. nic nie wiedzą o okolicznościach wyłączających zawarcie małżeństwa

W formie cywilnej:

zawarcie w wybranym usc przez nupturientów. Kierownik może się zgodzić w uzasadnionych przypadkach na zawarcie poza lokalem
małżeństwo nie może być zawarte przed upływem miesiąca od złożenia przez n. pisemnych oświadczeń że nic nie wiedzą o przeszkodach. Z ważnych powodów kierownik może się jednak zgodzić na ślub wcześniejszy
kierownik powinien odmówić udzielenia ślubu jeśli się dowiedział o przeszkodach, a jak ma wątpliwości to do sądu
uroczysta forma, 2 pełnoletnich świadków
akt małżeństwa niezwłocznie po ślubie albo po ustaniu przeszkody, deklaratoryjny. W formie wyznaniowej – konstytutywny

W formie wyznaniowej:

kierownik wydaje zaświadczenie o braku przeszkód, które jest ważne przez 3 miesiące
kierownik powinien odmówić wydania zaświadczenia jeśli się dowiedział o przeszkodach, a w razie wątpliwości – do sądu
duchowny nie powinien udzielić ślubu, jeśli nie dostał od kierownika zaświadczenia
duchowny powinien poinformować n. co to jest małżeństwo w prawie polskim, bo biedaki na pewno tego nie wiedzą
duchowny powinien teraz wysmażyć swoje zaświadczenie i wysłać je kierownikowi

1. zasada monogamii
2. zasada świeckości
a. małżeństwem jest związek zawarty w formie określonej w prawie cywilnym (konkordatowe nie stoją z tym w sprzeczności, bo trzeba złożyć odrębne oświadczenie, i kierownik usc musi sporządzić akt małżeństwa)
b. orzecznictwo w sprawach małżeńskich należy do organów państwa
3. zasada trwałości małżeństwa – powinno być dozgonne (separacja) ale nie nierozwiązywalne
4. zasada równości małżonków

grupy przesłanek potrzebnych
1/ przesłanki ISTNIENIA
2/ przesłanki FORMALNO-PORZĄDKOWE
3/ PRZESZKODY

Przesłanki identyczne dla obu form: (cywilnej lub wyznaniowej – konkordatowe z 10 kościołami)
a. różna płeć
b. jednoczesna obecność
c. zgodność oświadczeń wyrażających wolę zawarcia małżeństwa
analogiczne – obecność czynnika oficjalnego
dodatkowe przy wyznaniowej – zawarcie m. podlegającego prawu wewnętrznemu kościoła lub związku wyznaniowego i sporządzenie aktu małżeństwa przez kierownika usc

niedopełnienie którejkolwiek z przesłanek – matrimonium non existens

CECHY SPRAW O PRAWA STANU CYWILNEGO (np. o ustalenie istnienia małż., o rozwód, o zaprzeczenie ojcostwa)
- nie jest dopuszczalne powództwo wzajemne ( rzadko ustalone, kto jest legitymowany biernie a kto czynnie)
- powód nie może zrzec się roszczenia
- rozstrzygnięcie nie może być oparte wyłącznie na uznaniu strony pozwanej
- nie może zapaść wyrok zaoczny bez uprzedniego postępowania dowodowego
- wyrok ma skutek erga omnes
- zasada prawdy obiektywnej, doniosła rola dowodu z przesłuchania stron

ustalenie
- deklaratywne: jedyny wymóg to posiadanie interesu prawnego
- konstytutywne: tylko, gdy ustawa przewiduje
dochodzenie nie podlega przedawnieniu; ograniczenia terminami zawitymi tylko z przepisów szczególnych
- zaprzeczenie ojcostwa
- żądanie unieważnienia uznania dziecka
W sprawach niemajątkowych prokurator może brać udział tylko, gdy mówi o tym ustawa (legit. prawnomaterialna)
1. art. 22 – ustalenie (nie)istnienia małżeństwa, unieważnienie
2. art. 86 – ustalenie (zaprzeczenie) pochodzenia dziecka – !! to jedyna podstawa do zaprzeczenia macierzyństwa
3. art. 127 – rozwiązanie przysposobienia